Türk Rock Müziği

“Blues” ve “Rock” kelimeleri TDK sözlüğünde yoktur. Başlığın anlamlı olabilmesi için kavramlara yakından bakalım.

Kıta Avrupa’sında köleliğin azalmasıyla Amerika’da köleliğin artması aynı tarihlerdedir. 1776’da aristokrasiden kurtularak özgürleşen “Beyaz Amerikalılar”, köleliği anayasada kaldırsa bile, farklı renklilerin insan olduğunu 1960’ların sonuna kadar yasal olarak tanımayacaktır.

17. ve 19. yüzyıllarda milyonlarca Afrikalı yasal bir şekilde köleleştirilmiştir. Bu dönemde Afrika’da ya da Amerika’da doğan siyahiler için yaşam; hayatta kalma mücadelesiydi. Devam edebilenleri derin bir acıdan başka bir şey beklemiyordu. İşte blues bu acının izdüşümüdür. Doğaçlama yapılan bu müzik etkileyicidir. Siyahların müziğinin büyüsü 19. yüzyıl sonlarında beyazlar tarafından da fark edildi. Blues’un rafine edilmesiyle -evcilleştirilmesiyle- caz ortaya çıktı, dinleyicisi çoğunlukla beyaz olan siyahların müziği.

Rock ise 2. Dünya Savaşından sonra Blues ile kırsal Amerikan müziğinin (country) ve kilise müziğinin birlikteliğinden doğmuştur.  Irksal ayrımın günümüzde bile devam ettiği ABD’de bu kaynaşma sert tepkiler almıştır. Hatta bazı eyaletlerde radyoda çalınması yasaklanmıştır. Fakat bu gayrı meşru müzik kısa zamanda bütün dünyaya yayılacaktır. Sonrasında 1960’tan sonra isyanın, başkaldırının müziği oluşacaktır. Bütün dünyanın işçileri değilse bile gençlerin çoğu müzik etrafında birleşmişlerdir!

Aynı yıllarda Rock müzik Türkiye’ye de girdi. Amerikan ve İngiliz Rock gruplarının şarkılarını seslendiren (cover) birçok grup ortaya çıktı. Türkiye’de Rock müziğin ana hattı, kendi otantik müziğiyle  Rock saundunu buluşturan “Anadolu Rock” ekseninde gelişti. Özellikle 1980 sonrası batı saunduna daha yakın yeni gruplar ortaya çıktı ve dinleyici kitlesi buldu. Bu kitlelerin çoğu dünyadaki yaşıtları gibi gençlerdi. Ama Türkiye’de çoğunlukla eğitimli, kentli, orta sınıf gençler bu müziği dinliyordu. Anadolu Rock müziğinin babaları, Moğollar, Cem Karaca, Barış Manço, Erkin Koray gibi ikonları bile neredeyse tamamı kentli ya da eğitimli gençlerdi. Bununda büyük çoğunluğu öğrencilerden oluşuyordu. Köyde yaşayan bir genç ise muhtemelen yalnızca yöresel türküleri duyabiliyordu.

Bu yazı dizisinde Türkiye’de Rock müziğin 1960’lardan 2000’li yıllara kadar ki hikayesini kahramanlarıyla ve sosyal yapıdaki değişimle anlatmayı deneyeceğim. İlk konuğumuz Erkin Koray olacak.